A B D G H S Ý

A

ARIFMETIKI ORTAÇA/СРЕДНЕЕ АРИФМЕТИЧЕСКOE/ THE ARITHMETIC MEAN - Sanlaryň jeminiň sap birlikleriniň möçberine bölinmegi bilen ýüze çykarylýan ortaça san.

B

BORJY DOLANDYRMA/УПРАВЛЕНИЕ ДОЛГОМ/ DEBT MANAGEMENT - Bergi-borçlaryň döremeginden, olaryň üzülmegine çenli ähli bergiler bilen bagly maliýe-ykdysady işleriň jemi. Muňa ykdysadyýetiň esasy aýratynlyklaryna we hereket edýän şertlere laýyklykda alynmaly karzyň mukdaryny kesgitlemek, gaýtaryş tertibini, hasaplaşyk görnüşini işläp düzmek, bergileriň kärhananyň maliýe ýagdaýyna täsirini seljermek we beýleki işler degişli bolup biler.

D

DEREJELEME/РЕЙТИНГ/ RATING - Daşary ýurtdan önüm satyn alyjylaryň (döwlet, kärhanalar) satyn alýan karz häsiýetli gymmat baha kagyzlarynyň (wekseller, maliýe obligasiýalary) esasy pul möçberiniň we göterimlerini tölemäge ukyplylyk derejesini kesgitleýän garaşsyz guramalar tarapyndan amala aşyrylýan bahalaýyş.

G

GALKYNYŞ/РАЗВИТИЕ/ DEVELOPMENT - Pes derejede ösen döwletleriň jemgyýetçilik, medeni, ykdysady özgertmeler arkaly ösen döwletleriň yzyndan ýetmek ugrundaky oňyn ädimleri. Milli girdejiniň artmasy, önümçiligiň ýokarlanmasy, medeni, jemgyýetçilik gurluşyň kämilleşmesi, ilatyň ýaşaýyş şertleriniň gowulandyrylmasy galkynyşyň alamatlarydyr.

GURLUŞ/ФОРМАЦИЯ/ FORMATION - Gymmatly kagyzlaryň bahalary belli bir ösüş depgininde hereket edýärler. Şol ösüş depginine görä hem gymmatly kagyzlaryň baha çyzygy dürli görnüşde bolýar we dürli şekilleri emele getirýär. Baha çyzgysynda emele gelen şekilleriň dürli geometriki şekillere meňzemegi bilen gurluşlar biri-birinden tapawutlandyrylýarlar. Gurluşlar maýa goýujynyň netijä gelmeginde we maýa goýum çozgütleriniň amala aşyrylmagynda möhüm seljerme serişdesidir.

GIREW BILEN ÜPJÜN EDILEN GYMMATBAHA KAGYZLAR /ЗАКЛАДНЫЕ ЦЕННЫЕ БУМАГИ/MORTGAGE-BACKED SECURITIES - Gozgalmaýan emläk bilen üpjün edilen (girewlendirilen) gymmatbaha kagyzlar. Üpjünçiliginde öň gozgalmaýan emläge berlen karzlar boýunça girewe goýlan gozgalmaýan emläkleriň bir topary bolan karz beriji tarapyndan çykarylan gymmatbaha kagyzlar. Bu karzlar boýunça gelip gowuşýan tölegler gozgalmaýan emläk bilen üpjün edilen gymmatbaha kagyzlary üzmegiň we olar boýunça göterimleri tölemegiň çeşmesi bolup durýar. Seret: ipoteka banky (morlgage bank – ипотечный банк).

GYTAKLAÝYN ÜPJÜN EDILEN SARP EDIŞ KARZLARY/НЕПРЯМЫЕ ОБЕСПЕЧЕННЫЕ ПОТРЕБИТЕЛЬСКИЕ ССУДЫ/ INDIRECT SECURED CONSUMER LOANS - Yzyna gaýtarylyşy döwürleýin deň tölegler bilen amala aşyrylýan gytaklaýyn üpjün edilen sarp ediş karzlary. Karzlar uzak möhletleýin ulanylýan harytlaryň söwdasyny edýän dellalyň üsti bilen berilýär. Karzyň üpjünçiligi hökmünde awtoulaglar, oba hojalyk enjamlary, uçarlar we ş.m. goýlup bilner.

H

HAKYKYLYGYŇ ANYKLANMASY/ ИДЕНТИФИКАЦИЯ ПРАВДИВОСТИ ИНФОРМАЦИИ/ IDENTIFICATION OF INFORMATION - Maglumatyň hakykylygynyň anyklanmagy, bankyň müşderiler üçin maglumatlary elektron işlemegiň çäginde mümkin bolan gaýry hyzmatlarynyň biri.

S

SEBET ÝITGILERI/ ПОРТФЕЛЬНЫЕ ПОТЕРИ/ PORTFOLIO LOSSES - Sebete girýän altiwler boýunça ýüze çykýan ýitgiler ýa-da şol aktiwleriň gymmatynyň pese düşmegi. Mysal üçin, karz sebetinde - üzülmeýan karzlar boýunça ýitgiler, gymmatbaha kagyzlar sebetinde - bergidaryň gymmatbaha kagyzlar boýunça borçlaryny tölemezligi we ş.m. bilen bagly ýüze çykýan ýitgiler.

Ý

ÝYGNAMA SENAGATY/ СБОРОЧНАЯ ПРОМЫШЛЕННОСТЬ/ ASSEMBLY INDUSTRY - Önümiň aýry-aýry böleklerini birleşdirip, bitewi, taýýar önüm görnüşine getirmek bilen meşgullanýan senagat. Şereket öz öndürýän önümleriniň bölekleriniň ählisini özi öndürmän hem biler. Olary beýleki şereketlerden ýa-da öz dürli bölümlerinden alyp bilýär. Aýry-aýry bölekleriň birleşdirilmeginden hem taýýar önüm emele getirilýär.